काठमाडौँ – चतुरंग दंडासन एक योग आसन हो, जसले सम्पूर्ण शरीरलाई सन्तुलनमा राख्छ र मनलाई स्थिर बनाउँछ। सरल भाषामा भन्नुपर्दा, यो पुशअप जस्तै हो।

यस आसनमा शरीर सिधा रेखामा हुन्छ। हात, काँध र पेट वरपरका मांसपेशीहरूमा यसको ठूलो प्रभाव पर्छ। यो आसन दैनिक अभ्यास गर्नाले पेटको बोसो पनि बिस्तारै घट्न थाल्छ।

यो आधुनिक योगमा समावेश गरिएको आसन हो, यसको उल्लेख बीकेएस अय्यंगरको पुस्तक ‘लाइट अन योगा’ मा गरिएको छ। यस अनुसार, ढाड दुख्ने, काँधमा कडापन वा आसन सम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिहरूको लागि चतुरंग दंडासन धेरै फाइदाजनक छ। यसले मेरुदण्डलाई सीधा राख्छ र मांसपेशीहरूलाई पनि बलियो बनाउँछ।

चतुरंग दंडासन गर्दा यो आसनमा सास फेर्न ध्यान केन्द्रित गर्दा, तनाव र बेचैनी बिस्तारै कम हुन थाल्छ। यसले मानसिक स्पष्टता बढाउँछ। यसका साथै, चिन्ता र डिप्रेसन पनि हट्न थाल्छ। यही कारणले गर्दा यसलाई शरीरको लागि मात्र नभई दिमागको लागि पनि व्यायाम भन्न सकिन्छ।

पेट सम्बन्धी समस्याहरूमा प्रभावकारी

यो आसन पेट सम्बन्धी समस्याहरूमा पनि प्रभावकारी छ। यसको नियमित अभ्यासले कब्जियत, ग्यास वा अपचको समस्या भएका व्यक्तिहरूलाई राहत दिन सक्छ। यो आसन युवाहरूका लागि धेरै फाइदाजनक छ, यो आसनले पेटको मांसपेशीहरूलाई टोन गर्न मद्दत गर्दछ, जसको कारणले गर्दा पेट पनि राम्रो देखिन थाल्छ।

तौल घटाउन खोज्ने मानिसहरूका लागि चतुरंग दंडासन पनि धेरै उपयोगी छ। यसले शरीरको अतिरिक्त बोसो घटाउन मद्दत गर्दछ। रक्तसञ्चार सुधार गर्न चतुरंग दंडासन पनि एक उत्कृष्ट विकल्प हो। विशेष गरी खुट्टा र शरीरको तल्लो भागमा रक्तसञ्चार सुधार हुन्छ, जसले सुस्ती र थकान कम गर्छ।

चतुरंग दंडासन कसरी गर्ने ?

चतुरंग दंडासन गर्न, पहिले योगा म्याटमा पेटको बलले सुत्नुहोस् वा अधोमुख स्वनासनबाट सुरु गर्नुहोस्। अब आफ्ना दुवै हातहरू काँधभन्दा अलि अगाडि भुइँमा राख्नुहोस् र आफ्ना औंलाहरू अगाडि फैलाउनुहोस्, ताकि तपाईंको पकड बलियो होस्। दुवै खुट्टाका औंलाहरू भुइँमा राख्नुहोस् र बिस्तारै घुँडाहरू माथि उठाउनुहोस्।

अब सास लिँदै, आफ्नो शरीरलाई माथि उठाउनुहोस् र दुवै हातमा तौल राख्नुहोस्। यस समयमा, ध्यान राख्नुहोस् कि तपाईंको कुहिनाहरू ९० डिग्रीको कोणमा बन्छन् र तपाईंको सम्पूर्ण शरीर एक सीधा रेखामा आउँछ।

शरीरको सम्पूर्ण तौल अब औंलाहरू र औंलाहरूमा मात्र हुनेछ। सुरुमा, यो आसनमा १० देखि २० सेकेन्डसम्म रहनुहोस्। बिस्तारै अभ्यास बढाउँदै, यो लामो समयसम्म गर्न सकिन्छ।