काठमाडौं- हिन्दू धर्मशास्त्र र जनविश्वासअनुसार सात दिनहरूमध्ये शनिबार विशेष मानिन्छ। शनिदेवको दिन मानिने शनिबारलाई विशेष सतर्कता र सावधानीका साथ मनाउने चलन प्राचीनकालदेखि चलिआएको छ।

हिन्दू धर्म, ज्योतिषशास्त्र र पौराणिक कथन अनुसार शनिबार केही कार्यहरू गर्नु अत्यन्त अशुभ मानिन्छ। यी कार्यहरू शनिदेवको क्रोध निम्त्याउने र जीवनमा संकट ल्याउने कारण बन्न सक्छन् भन्ने मान्यता रहिआएको छ। आज हामी शनिबारको दिन झुक्किएर पनि नगर्नुपर्ने पाँच कार्यहरूबारे विस्तृत जानकारी प्रस्तुत गर्दैछौं।

१. शनिबार लोहाका सामान किन्नु हुँदैन
कारण: शनिदेवको सम्बन्ध लोहासँग गहिरो मानिन्छ। लोहा शनि ग्रहको धातु हो। शनिबार लोहा किन्दा वा लोहासम्बन्धी वस्तु (जस्तै: फलामको भाँडा, औजार, ढोका-झ्याल आदि) खरिद गर्दा शनि अशुभ हुन्छन् भन्ने मान्यता छ। यसले शनि दोष बढाउँछ, जसका कारण व्यक्ति मानसिक तनाव, आर्थिक हानी, स्वास्थ्य समस्यामा पर्न सक्छ।

२. शनिबार कपाल वा नङ काट्नु हुँदैन
कारण: शनिबार कपाल वा नङ काट्नु शास्त्रीय मान्यताअनुसार वर्जित मानिन्छ। यो दिन शरीरसँग सम्बन्धित सौन्दर्य कार्य आदि) गर्नाले शरीरको तेज घट्छ भन्ने विश्वास छ। साथै, यो दिन शनिदेव ध्यानमा लीन हुने दिन हो, त्यसकारण शरीरमा हल्ला हुने कार्यले नकारात्मक ऊर्जा ल्याउने जनविश्वास छ।

यद्यपि यो मान्यता धार्मिक पक्षबाट आएको हो, धेरैजसो मानिसले शनिबार घरमै विश्राम गर्ने हुँदा कपाल काट्ने परम्परा आजभोलि सामान्य भए तापनि, परम्परावादी दृष्टिले यो कार्य टार्न उचित मानिन्छ।

३. शनिबार मदिरा, मासु तथा तामसी भोजन नगर्नुहोस्
कारण: शनिबारको दिनलाई सात्विकता र संयमको प्रतीक मानिन्छ। मदिरा, मासु, प्याज, लसुन, च्याउ आदि तामसी (Tamasic) भोजनको श्रेणीमा पर्दछन्, जसले शरीर र मनलाई असन्तुलित बनाउँछ। यस्ता भोजनले शनिदेव रिसाउने विश्वास छ र त्यसले पारिवारिक अशान्ति, मानसिक तनाव, वैवाहिक समस्या निम्त्याउन सक्छ।

शनिदेव स्वयं संयमी, मौन र ध्यानमग्न देवता मानिन्छन्। अतः तामसी कार्य वा भोजनले उहाँको क्रोध निम्त्याउने भय हुन्छ।

४. शनिबार अरूको निन्दा र अपमान नगर्नुहोस्
कारण: शनिदेवलाई कर्मको न्यायाधीश मानिन्छ। तपाईंले जति राम्रो वा नराम्रो कर्म गर्नुहुन्छ, शनिदेव त्यसको प्रभाव दिन्छन्। शनिबारको दिन अरूको बदख्वाइँ, झुटो आरोप, गालीगलौज, झैँझगडा गरेमा त्यसको फल तुरुन्तै वा दीर्घकालीन रूपमा भोग्नुपर्छ।

शनिबार विशेषगरी मौन रहने, साधना गर्ने, अरूको सहयोग गर्ने दिन हो। यस दिन कठोर शब्द, अहंकार र बदनियतले नकारात्मक ऊर्जा बढाउँछ।

५. शनिबार झुटो बोल्नु, ऋण लिनु वा दिनु हुदैन
कारण: शनिदेव सत्य र न्यायको प्रतीक हुन्। शनिबार झुटो बोल्नु, छलकपट गर्नु वा गलत कुरा गर्नु शनि दोष बढाउने कार्य हो। त्यस्तै, शनिबार ऋण लिनु वा अरूलाई ऋण दिनुले आर्थिक संकट र ऋणभारमा वृद्धि गराउने विश्वास छ। विशेषतः शनिबार ऋण लिएमा त्यसको भुक्तानी लामो समयसम्म गर्न नसकिने योग बन्छ।

अत्यावश्यक अवस्थामा मात्र यस्ता कार्य गर्नु उपयुक्त हुन्छ। ऋण दिनु छ भने शनिबारभन्दा अन्य दिन रोज्न सल्लाह दिइन्छ।

शनिबार के गर्नुपर्छ त?

• शनिदेवलाई कालो तिल, नील फूल, कालो चना आदि चढाउनु
• गरीब, अपाङ्ग, वृद्ध, दलित वा रोगीलाई दान गर्नु
• शनि मन्त्र (ॐ शं शनैश्चराय नमः) जप गर्नु
• पीपलको रुखमा जल चढाउनु
• मौन रहनु वा सत्संगमा समय बिताउनु
• शनिवार कालो वस्त्र लगाउनु