काठमाडौँ – निद्रामा दिमागलाई कसरी आराम दिने: यदि निद्रामा पनि मन शान्त छैन र बिहान उठ्ने बित्तिकै थकित महसुस हुन्छ भने, यो तनाव वा मानसिक अशान्तिको संकेत हुन सक्छ।

रातको समय थियो, चारैतिर सन्नाटा थियो। पंखा चलिरहेको थियो, मोबाइल मौन थियो, सबै ठीक थियो, केवल मेरो दिमाग थिएन। म निदाएँ तर यस्तो लाग्थ्यो कि मेरो दिमाग भित्र कुनै चलचित्र चलिरहेको छ ।

कहिले विगतका घटनाहरू, कहिले आउने समस्याहरू र कहिले अनावश्यक विचारहरू। बिहान उठ्ने बित्तिकै, मलाई थकान महसुस भयो मानौं मैले रातभरि म्याराथन दौडेको छु । के यो तपाईंलाई पनि हुन्छ ? यदि निद्रामा पनि दिमाग शान्त छैन भने, यो केवल थकान वा तनावको कुरा होइन, तर यो मानसिक र शारीरिक संकेत हो।

निद्रामा दिमाग किन सक्रिय रहन्छ ?

विज्ञका अनुसार निद्रामा पनि दिमाग पूर्ण रूपमा बन्द हुँदैन, तर यदि विचारहरूको रेल निरन्तर चलिरहन्छ भने, यसलाई आरामदायी निद्रा भनिँदैन। यसले भोलिपल्ट बिहान मानसिक स्वास्थ्य, हार्मोनल सन्तुलन र ऊर्जालाई प्रत्यक्ष रूपमा असर गर्छ।

कारण के हुन सक्छ ?

अनियन्त्रित तनाव

यदि दिनभरिको तनाव र जिम्मेवारीहरू दिमागमा गाडिएर बसे भने, तिनीहरूले रातमा टाउको उठाउन थाल्छन्।

धेरै सोच्ने बानी

सबै कुराको बारेमा गहिरोसँग सोच्ने मानिसहरू सुत्दा पनि आफ्ना विचारहरूबाट छुटकारा पाउन सक्दैनन्।

डिजिटल ओभरलोड

दिनभरि मोबाइल, ल्यापटप र सामाजिक सञ्जालले भरिएको दिमाग रातमा पनि सक्रिय रहन्छ।

समाधान नभएका भावनाहरू

कहिलेकाहीं हाम्रो हृदयमा भएका कुराहरूले पनि हामीलाई निद्रामा आराम गर्न दिँदैनन्, जस्तै पुरानो सम्झना वा अपूर्ण इच्छा।

यसको प्रभाव के हो ?

निद्रा अधुरो रहन्छ
बिहान टाउको भारी महसुस हुन्छ
मुड चिडचिडा रहन्छ
स्मरणशक्ति र एकाग्रता घट्छ

कसरी राहत पाउने ?

सुत्नुअघि मोबाइल र स्क्रिनबाट टाढा रहनुहोस्
तातो दूध वा हर्बल चिया पिएर आराम गर्नुहोस्
पूरा दिनको तनावलाई डायरीमा लेख्नुहोस्
५ मिनेट ध्यान गर्नुहोस्
एकै समयमा सुत्ने र उठ्ने बानी बसाल्नुहोस्

मन सक्रिय हुनु नराम्रो होइन, तर यदि यसले हामीलाई निद्रामा पनि आराम गर्न दिँदैन भने, सावधान रहने समय हो। याद राख्नुहोस्, राम्रो निद्राले आराम मात्र दिँदैन, तर यो तपाईंको मानसिक स्वास्थ्यको वास्तविक कुञ्जी हो।