काठमाडौँ – कलेजो (Liver) मानव शरीरको प्रमुख अंग हो, जसले विषालु पदार्थहरूलाई फिल्टर गर्ने, पाचन प्रक्रियामा सहयोग गर्ने, र पोषणको भण्डारण गर्ने महत्त्वपूर्ण काम गर्छ।

तर, हाम्रा केही दैनिक बानीहरू यस्ता छन्, जसले कलेजोमा गम्भीर असर पार्न सक्छन्। विशेषज्ञहरूका अनुसार तल उल्लेख गरिएका तीन कुराहरू कलेजोका ठूला शत्रु हुन्:

१. अत्यधिक बोसोयुक्त खाना (Junk & Fatty Food)
फास्टफूड, डीप फ्राइड आइटम, चिप्स, बटर, चिज र प्रोसेस्ड खाना अत्यधिक सेवन गर्दा कलेजोमा बोसो जम्न थाल्छ। यसले फ्याटी लिभर डिजिज (Fatty Liver Disease) को जोखिम बढाउँछ। समयमै नियन्त्रण नगरे लिभर सिरोसिस सम्मको अवस्था आउन सक्छ।

२. मदिरा सेवन (Alcohol Consumption)
मदिरा कलेजोका लागि सबैभन्दा खतरनाक तत्वहरूमध्ये एक हो। नियमित वा अत्यधिक मदिरा सेवनले कलेजोको कोष (cells) नष्ट गर्छ र अल्कोहोलिक लिभर डिजिज निम्त्याउन सक्छ। यो अन्ततः कलेजो फेल हुने अवस्थामा पु¥याउन सक्छ।

३. बिना सल्लाह औषधि सेवन (Self-Medication)
पेनकिलर, एन्टिबायोटिक्स वा हर्बल सप्लिमेन्टहरू जथाभावी वा लामो समयसम्म प्रयोग गर्दा कलेजोमा टक्सिक असर पर्न सक्छ। डाक्टरको सल्लाह बिना औषधि सेवन गर्दा Drug-induced liver injury (DILI) को खतरा बढ्छ।

कलेजो स्वस्थ राख्न के गर्न सकिन्छ ?
ताजामात्रा पानी पिउने, फलफूल र हरियो सागसब्जी खाने।

नियमित व्यायाम गर्ने।

मदिरा र धूम्रपानबाट टाढा रहने।

नियमित स्वास्थ्य परीक्षण गराउने।

औषधि प्रयोग गर्दा सधैं चिकित्सकको सल्लाह लिने।

कलेजो चुपचाप काम गर्ने तर गम्भीर असर बेहोर्ने अंग हो। हाम्रा साना गल्तीहरूले दीर्घकालीन समस्या निम्त्याउन सक्छन्। त्यसैले, यी बानीहरूमा सतर्कता अपनाउन आवश्यक छ।