काठमाडौँ – भारतका धेरै नक्सा हेर्नुभयो भने हरेक कुनामा नदीहरू देख्नुहुनेछ। भारतका नदीहरूलाई पनि पूजा गरिन्छ। भारतबाट निस्केर अन्य देशमा जाने धेरै नदी छन् । यीमध्ये भारतबाट निस्कने र पाकिस्तानमा बग्ने केही नदी छन् । त्यसैले आज हामी तपाईलाई भारतबाट पाकिस्तान जाने नदीहरु बताउनेछौं।

यी मध्ये केही नदीलाई लिएर भारत र पाकिस्तानबीच विवाद चलिरहेको छ र पाकिस्तानले बाँध निर्माणलाई लिएर आपत्ति पनि उठाइरहेको छ । यस सूचीमा धेरै नदीहरूको नाम छ, जुन यस प्रकार छ।

सिन्धु नदी
यो एशियाको सबैभन्दा लामो नदी मध्ये एक हो। यसको उत्पत्ति तिब्बतको मानसरोवर नजिकै रहेको सिन-का-बाब नामक धारालाई मानिन्छ। जसको लम्बाइ ३६१० किलोमिटर छ । यो भारतको कश्मीर हुँदै पाकिस्तान जान्छ र पाकिस्तानले अरब सागरसँग मिल्छ।

झेलम नदी
झेलम नदी भारतको जम्मू कश्मीरको अनन्तनाग जिल्लाबाट निस्कन्छ। पुरानो समयमा यसको नाम भिटास्ता नदी थियो। झेलम नदीको कुल लम्बाइ ७२५ किलोमिटर छ। जुन भारतको कश्मीरका विभिन्न स्थान हुँदै पाकिस्तान पुगेर चिनाब नदीमा मिसिन्छ ।

चिनाब
चिनाब नदी भारतको हिमाचल प्रदेशको लाचा पासबाट निस्कन्छ। यस नदीको पानीको मुख्य स्रोत हिउँ पग्लनुलाई मानिन्छ। यो नदी जम्मू हुँदै पाकिस्तानको पञ्जाब क्षेत्रमा पुग्छ। रावी र झेलम नदीहरू पञ्जाब, पाकिस्तानमा चिनाबसँग मिल्छन्। चिनाब नदीको कुल लम्बाइ ९६० किलोमिटर छ।

रवि
रवि नदीको उद्गम स्थल हिमाचल प्रदेशको कांगडा जिल्लाको रोहताङ पास मानिन्छ। रवी नदी हिमाचल प्रदेश, जम्मू कश्मीर र पञ्जाब हुँदै पाकिस्तानमा उत्पत्ति हुन्छ। पछि यो नदी चेनाब नदीमा मिसिन्छ। रवि नदीको लम्बाइ ७२० किलोमिटर छ । यस नदीको पानीलाई लिएर भारत र पाकिस्तानबीच विवाद छ । पाकिस्तानले रावी नदीमा बाँध निर्माण गरेकोमा आपत्ति जनाएको छ ।

बाँध बनेपछि पाकिस्तान जाने पानी रोकिने पाकिस्तानको भनाइ छ, पाकिस्तानले यसमा आपत्ति जनाएको छ । सन् १९६० मा सिन्धु जल सन्धिमा हस्ताक्षर भएको थियो । जसमा पाकिस्तानले ८० प्रतिशत पानी प्रयोग गरेको छ भने भारतले २० प्रतिशत मात्रै पानी प्रयोग गर्न सकेको छ ।

सतलज नदी
सतलज नदी पंजाब हुँदै बग्ने नदी हो। यस नदीको उद्गम मानसरोवर नजिकै रहेको राक्षस तालको हिमनदी मानिन्छ। यस नदीको लम्बाइ ४५७५ किलोमिटर छ। यो नदी चीन, भारत र पाकिस्तानमा बग्छ। प्राचीन कालमा यो नदीलाई शुतुद्री भनिन्थ्यो।