काठमाडौँ– उच्च रक्तचाप वा उच्च रक्तचापको समस्या सामान्यतया वृद्धवृद्धालाई हुने गर्छ तर आधुनिक जीवनशैलीमा बालबालिकामा पनि उच्च रक्तचाप सामान्य बन्दै गएको छ जसका कारण भविष्यमा उनीहरुमा हृदयाघातको जोखिम बढ्दै गएको छ ।

यसका धेरै कारण हुन सक्छन् जस्तै उमेर, तौल, शारीरिक गतिविधि, खानपान, पारिवारिक इतिहास आदि। त्यसैले ब्लड प्रेसर नियमित जाँच गराउनुपर्छ तर बालबालिका यसबाट वञ्चित छन्, किनभने जानकारीको अभावमा बालबालिकामा उच्च रक्तचापको समस्यालाई गम्भीरतापूर्वक लिइँदैन ।

बालबालिकामा हुने उच्च रक्तचापलाई बालरोग उच्च रक्तचाप भनिन्छ। यो प्रायः १२ वर्षदेखि १९ वर्षसम्मका बालबालिकामा पाइन्छ। बालबालिकामा उच्च रक्तचाप बच्चाको उमेर, जात, रंग, जिन, रूप र शारीरिक संरचनामा भर पर्छ । यो बालबालिकाको जीवनशैली, खानपान, पारिवारिक र सामाजिक वातावरणमा पनि निर्भर हुन सक्छ। यससँगै मोटोपनाबाट पीडित बालबालिकामा उच्च रक्तचापको समस्या पनि सामान्य छ । बालबालिकामा ज्ञघण्रडण्mm जन भन्दा माथिको रक्तचाप उच्च रक्तचापको वर्गमा आउँछ। बाल उच्च रक्तचाप दुई प्रकारका हुन्छन् l

प्राथमिक– मुख्यतया मोटोपना, पारिवारिक इतिहास, जीन, गर्भावस्थामा धुम्रपानका कारण जन्मिएका बालबालिकामा उच्च रक्तचाप हुन्छ ।
माध्यमिक– यसमा निद्रा सम्बन्धी समस्या, कुशिङ सिन्ड्रोम, मृगौला वा हाइपर थाइरोइडिजम वा औषधिको साइड इफेक्ट जस्ता कुनै न कुनै रोगका कारण बच्चाको रक्तचाप उच्च रहन्छ।

बालबालिकाको उच्च रक्तचापलाई यी संकेतबाट चिन्नुहोस l
मुटुको धड्कन छिटो
छातीमा तनावको भावना
टाउको दुख्ने
वाकवाकी र उल्टी
चक्कर आना
धमिलो दृष्टि

बाल उच्च रक्तचापबाट कसरी बच्ने ?
बच्चाको स्वस्थ खाना र जीवनशैलीको ख्याल राख्नुहोस्
खानामा सोडियमको मात्रा सीमित गर्नुहोस्। बजारको चिप्स, फास्टफुड, फ्राइड स्ट्रीट फूड नदिनुहोस्।
बच्चालाई व्यायाम, योग र ध्यान गर्न उत्प्रेरित गर्नुहोस्।
वजन मा नजर राख्नुहोस्। उमेर अनुसार तौल नियन्त्रण गर्नुहोस्।