काठमाडौं । मह स्वास्थ्यका लागि निकै फाइदाजनक हुन्छ भन्ने त सबैलाई थाहा छ तर के तपाईलाई थाहा छ एक चम्चा मह बनाउन साना मौरीले कति मेहनत गर्नुपर्छ । धेरै मौरीहरु मिलेर एक चम्चा मह बनाउँछन्, यो मह बनाउन उनीहरुलाई धेरै कठिनाइहरु सामना गर्नु पर्ने हुन्छ ।

मह बनाउनको लागि माहुरीले विशेष प्रकारको फूल छनोट गर्नुपर्ने हुन्छ, उनीहरूले कुनै पनि फूल टिप्ने मात्र होइन, फूललाई ​​निकै सावधानीपूर्वक छान्छन् । घारमा बस्ने मौरीहरू मह बनाउन जिम्मेवार हुन्छन्। कतिपय मौरीले रस बनाउन पराग संकलन गर्छन् भने कतिपयले रस संकलन गर्छन् भने मौरीको समूहले पानी संकलन गर्छ ।

जब मौरी फूलमा बस्छ र जिब्रोले रस चुस्छ, त्यो रस उसको पेटको महमा जम्मा हुन्छ। जसलाई महको पेट भनिन्छ । यो महको पेट मौरीको पेटको खाने भाग भन्दा फरक हुन्छ।

मौरीले फूलबाट दुई किसिमको खाना संकलन गर्छ । पहिलो अमृत हो, अर्थात् फूलको रस, जुन फूलको बीचको भागबाट सङ्कलन गरिन्छ। दोस्रो पराग हो, जसमा प्रचुर मात्रामा प्रोटिन हुन्छ। यही कारणले मौरीका बच्चाहरू फल्छन्। यसका अलावा मौरीले मह बनाउन पनि पानीको प्रयोग गर्छन् ।

यसपछि ५० देखि १०० फूलमा बसेर मौरीले आफ्नो गुच्छामा रस जम्मा गरी मजदुर मौरीको मुखमा हाल्छ । त्यसपछि ती मजदुर मौरीले लामो समयसम्म चपाउँछन् जसका कारण रस गाढा हुन्छ । त्यसपछि उनले यो जुस आफ्नो घारमा राखिन् ।

यसपछि उनी पखेटाले हावा उडाएर महमा रहेको चिसोलाई गाढा बनाउँछिन् र महको छेउमा मैन बनाएर प्याक गर्छिन् । ताकि घाउबाट रस निस्कन्छ। यसरी पाइने मह बनाउन माहुरीले धेरै काम गर्छ।