काठमाडाैं – हिन्दू धर्ममा दिन सुरु गर्नुअघि वा पृथ्वीमा पाइला राख्नुअघि दाहिने हातले पृथ्वी छोई निधारमा लगाउने चलन छ । हाम्रा रीतिरिवाजहरू जुनसुकै भएता पनि ती सबैका कुनै न कुनै धार्मिक, ज्योतिषशास्त्रीय र व्यावहारिक कारण छन्।

जहाँसम्म धर्मको सवाल छ, हाम्रा शास्त्रहरूमा पृथ्वीलाई हाम्रा देवतासँग तुलना गरिएको छ। बिहान उठ्ने बित्तिकै पृथ्वी छुँदा भगवानको पाउ छुनु बराबर मानिने जनविश्वास छ । ज्योतिष शास्त्रमा यसको विशेष महत्व छ र धेरै फाइदाहरू छन्। 

भूमा देवी भनेर चिनिने भूमि भगवान विष्णुकी पत्नी हुन् र उनको खुट्टाको स्पर्शलाई आमाको खुट्टाको स्पर्श बराबर मानिने ज्योतिषशास्त्रमा जनविश्वास छ । यसका साथै पृथ्वीलाई भगवान विष्णुको पाउजस्तै मानिन्छ र उठ्ने बित्तिकै यसलाई छुँदा विष्णु र लक्ष्मी दुवैको आशीर्वाद प्राप्त हुन्छ, जुन जीवनमा समृद्धिको कारण बन्न सक्छ ।

जब हामीले बिहान सबभन्दा पहिले पृथ्वीलाई छुन्छौं, यसले पृथ्वी माताप्रति हाम्रो कृतज्ञता देखाउँछ। यो पृथ्वीप्रति आदर देखाउने तरिका मानिन्छ। उठ्ने बित्तिकै पृथ्वीलाई छुनु भनेको दिनभरि जुनसुकै काम गर्दा पृथ्वीको आशीर्वाद तपाईको साथमा रहने संकेत गर्दछ। भनिन्छ, हाम्रो शरीर पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु र आकाश पाँच तत्वले बनेको छ। पृथ्वी तत्वलाई सबै भन्दा महत्त्वपूर्ण मानिन्छ र यसबाट शरीरलाई ऊर्जा प्राप्त हुन्छ।

यसै कारणले पृथ्वीलाई आमाको रूप मानिन्छ । जब हामीले कुनै चीजको बीउ जमिनमा रोप्छौं, त्यसले त्यसलाई पोषण गर्छ र यसलाई बढ्न मद्दत गर्छ र त्यसबाट लाभ प्राप्त हुन्छ। पृथ्वीले हामीलाई विभिन्न प्रकारका भोजन, कपडा, बास र अन्य धेरै प्रकारका आश्रयहरू प्रदान गर्दछ। यस कारणले, बिहान सबभन्दा पहिले पृथ्वीलाई छुनुलाई कृतज्ञता र आदर देखाउने उत्तम उपाय मानिन्छ।

यसलाई व्यावसायिक दृष्टिकोणबाट हेर्दा बिहान उठेपछि सबैभन्दा पहिले पृथ्वीलाई छोएर त्यसलाई जोड्ने राम्रो उपाय मानिन्छ । ज्योतिषको दृष्टिकोणबाट हेर्दा हरेक तत्व कुनै न कुनै ग्रहको कारणले हुन्छ, जस्तै पृथ्वीको कारण बुध, चन्द्रमा जलको कारण, शनि वायुको कारण र वृहस्पति आकाशको कारण हो।

बुधले हाम्रो बुद्धि देखाउँछ। बुधलाई ज्ञानको कारक मानिन्छ र हामीले जे पनि सिक्ने गर्छौं, त्यसबाट मात्रै सिक्छौं। बुधलाई बलियो बनाउने सबैभन्दा राम्रो तरिका, विशेष गरी बच्चाहरूका लागि, तिनीहरू बिहान उठ्ने बित्तिकै पृथ्वीलाई छुनु हो। यी सबै कारणले मानिस उठ्नेबित्तिकै पृथ्वीलाई छुनुपर्छ भन्ने शास्त्रमा लेखिएको कुराले जीवनमा धेरै फाइदा पुर्याउने विश्वास गरिन्छ।