काठमाडौँ – महिलाहरु जस्तै पुरुषहरुमा पनि धेरै प्रकारका हर्मोनल परिवर्तनहरु हुने गर्दछ । पुरुषहरूमा पनि धेरै प्रकारका हर्मोनल परिवर्तनहरू हुन्छन्। सबैभन्दा ठूलो परिवर्तन पुरुषको प्रजनन स्वास्थ्यमा आएको परिवर्तन हो जसलाई टेस्टोस्टेरोन भनिन्छ। टेस्टोस्टेरोन एक आवश्यक एन्ड्रोजन हार्मोन हो। जसले शुक्राणुको निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ ।

‘क्लिभल्याण्ड क्लिनिक’का अनुसार टेस्टोस्टेरोन हर्मोन पुरुषको शक्तिका लागि निकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ, यो मांसपेशी, रातो रक्त कोशिका, हड्डीको घनत्व र प्रजनन कार्यका लागि पनि आवश्यक हुन्छ। त्यसैले पुरुषमा यो हर्मोनको स्तर नियन्त्रणमा रहन्छ । यो हर्मोन राम्रो स्वास्थ्यको लागि पुरुषहरूको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ।

कसरतले टेस्टोस्टेरोन स्तरलाई कसरी असर गर्छ ?

दैनिक व्यायाम गर्नाले धेरै समस्याबाट मुक्ति मिल्छ । मुटु र मस्तिष्कसँग सम्बन्धित धेरै स्वास्थ्य समस्याहरू व्यायामले नियन्त्रणमा रहन्छन्। यति मात्र होइन, व्यायामले शरीरमा टेस्टोस्टेरोनको स्तर पनि कायम राख्छ। एडवर्ड चेरुलो, एमडी, शिकागोको रश विश्वविद्यालय मेडिकल सेन्टरमा यूरोलोजीका अध्यक्ष। उनीहरु भन्छन। टेस्टोस्टेरोनको स्तर व्यायाम गर्दा धेरै प्रभावित हुन्छ। यो बुझ्नको लागि, यो दैनिक व्यायाम गर्न धेरै महत्त्वपूर्ण छ।

उमेर बढ्दै जाँदा टेस्टोस्टेरोन हर्मोनको स्तर घट्न थाल्छ । प्रायः ४० वर्षपछि पुरुषमा टेस्टोस्टेरोनको स्तर घट्न थाल्छ। तर कहिलेकाहीँ अरु धेरै कारणले पनि पुरुषमा यो कम हुन थाल्छ । जसका कारण धेरै समस्याको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ ।

कम टेस्टोस्टेरोनका लक्षणहरू जानौं

तातो फ्लैश

इरेक्टाइल डिसफंक्शन

कम शुक्राणु गणना

बाँझोपन

शरीरको बोसो बढाउनुहोस्

अवसाद

मांसपेशी कमजोरी

अण्डकोष को संकुचन

जघन कपाल हानि

स्तन आकार वृद्धि

प्रोटिनयुक्त खानेकुराको सेवनले शरीरमा टेस्टोस्टेरोनको मात्रा बढाउन मद्दत गर्छ। त्यसैले आफ्नो आहारमा मासु, कुखुरा, माछा र अण्डा जस्ता खानेकुराहरू समावेश गर्नुपर्छ। यसबाहेक दूध, चिज, टोफू, नट र बीउले पनि शुक्राणुको संख्या बढाउन मद्दत गर्छ।

यदि तपाईं शरीरमा टेस्टोस्टेरोनको स्तर बढाउन चाहनुहुन्छ भने ७-८ घण्टा सुत्नुहोस्। यदि तपाईं ४-५ घण्टा सुत्नु हुन्छ भने यो तपाईंको स्वास्थ्य को लागी धेरै राम्रो छ। दैनिक ३० मिनेट हिँड्नुहोस् वा व्यायाम गर्नुहोस्। यसले टेस्टोस्टेरोन स्तरमा पनि उल्लेखनीय सुधार गर्दछ।

बडीबिल्डरहरूको लागि टेस्टोस्टेरोन किन महत्त्वपूर्ण छ ?

टेस्टोस्टेरोनले मांसपेशीहरूलाई बलियो बनाउँछ। दुबला शरीरले तौल नियन्त्रण गर्न र ऊर्जा बढाउन मद्दत गर्छ। कम टेस्टोस्टेरोन भएका पुरुषहरू भित्रबाट कमजोर महसुस गर्न सक्छन्। टेस्टोस्टेरोन शरीर निर्माणकर्ताहरूको लागि पनि महत्त्वपूर्ण छ किनभने यसले मांसपेशीहरूमा बल र आकार बढाउँछ।