बलियो हड्डी नै बलियो व्यक्तिको पहिचान हो। यदि हाम्रो हड्डी कमजोर भयो भने, हामी कुनै पनि काम राम्रोसँग गर्न सक्दैनौं। १६ वा १७ वर्षको उमेरमा नयाँ हड्डीहरू बन्छन्। यस पछि, हड्डी बलियो बनाउन विशेष पोषक तत्व आवश्यक छ।

हामी सबैलाई थाहा छ कि हड्डीलाई चट्टान जस्तै स्टील बनाउनको लागि अधिकतम क्याल्सियम चाहिन्छ, तर धेरै कम व्यक्तिहरूलाई थाहा छ कि शरीरमा भिटामिन डी हुँदा मात्र शरीरलाई क्याल्सियम प्राप्त हुन्छ। यति मात्र होइन, भिटामिन सी, भिटामिन के, म्यांगनीज र जिंक भएन भने हड्डी सुन्न थाल्छ । त्यसैले हड्डी बलियो बनाउन क्याल्सियम मात्र पुग्दैन, धेरै प्रकारका भिटामिन र मिनरल्स चाहिन्छ।

हड्डीहरूको लागि आवश्यक तत्वहरू
क्याल्सियम
सबैभन्दा पहिले क्याल्सियम चाहिन्छ। एनएचएसका अनुसार एक व्यक्तिलाई हरेक दिन ७०० मिलीग्राम क्याल्सियम चाहिन्छ। क्याल्सियमका लागि दूध, चिज, दुग्धजन्य पदार्थ, हरियो सागपात, पालक, ब्रोकाउली, सोयाबीन, टोफु, बिरुवामा आधारित दूध, बदाम, माछा आदिको सेवन गर्नुपर्छ ।

भिटामिन डी
यदि शरीरमा भिटामिन डी छैन भने, क्याल्सियम अवशोषित हुँदैन। तसर्थ, यदि कसैलाई क्याल्सियमको कमी छ भने, डाक्टरले भिटामिन डी ट्याब्लेट पनि सिफारिस गर्छन्। भिटामिन डीले हड्डीको भार बढाउँछ अर्थात् हड्डीको घनत्व बढाउँछ। भिटामिन डी को मुख्य स्रोत घाम हो। तर, केही खानेकुरामा केही मात्रामा भिटामिन डी पनि हुन्छ । यसका लागि बोसोयुक्त माछा, मीठो आलु, च्याउ, टुना फिश, फोर्टिफाइड सिरियल, चामल, बदाम र सुन्तलाको जुस सेवन गर्नुपर्छ ।

भिटामिन के
भिटामिन के ले शरीरमा विशेष प्रकारको प्रोटिन सक्रिय बनाउँछ जसले हड्डीलाई कमजोर हुन दिँदैन। तसर्थ, भिटामिन के हड्डीको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ। विशेषगरी भिटामिन के ले हड्डीलाई मजबुत राख्छ । भिटामिन के को कमी भएमा हड्डी फुट्न थाल्छ । भिटामिन के को लागि हरियो पातदार तरकारी, पालक, केल, ब्रोकाउली, होल ग्रेन, वनस्पतिको तेल, मासु, दुग्धजन्य पदार्थ, अण्डा आदिको सेवन गर्नुहोस्।