काठमाडौं । धेरैजसो मानिसलाई चिया पिउन मन पर्छ । उनको दिन तातो चियाबाट सुरु हुन्छ । तर यदि तपाईं माली पनि हुनुहुन्छ भने, चिया तपाईंको बोटबिरुवाको लागि पनि उत्तिकै राम्रो छ भन्ने थाहा पाउँदा छक्क पर्नुहुनेछ। तर, यहाँ हामी सामान्य दूध चिया वा हरियो चिया र कालो चियाको बारेमा होइन, तर बिरुवाको माटोको लागि कम्पोस्ट चियाको बारेमा कुरा गर्दैछौं।

कम्पोस्ट चिया वास्तवमै पोषक तत्वहरूमा धनी हुन्छ र पानीमा कम्पोस्ट कम्पोस्ट राखेर तयार गरिन्छ। जब कम्पोस्ट र पानी मिसाइन्छ, तरल धेरै प्रकारका पोषक र सूक्ष्मजीवहरूले समृद्ध हुन्छ। यसलाई माटोमा प्रयोग गर्दा बिरुवाको वृद्धिमा पनि सकारात्मक प्रभाव पर्छ। आज हामी तपाईलाई कम्पोष्ट चियाका केही अनौठा फाइदाहरूबारे बताउने छौ ।

पोषक तत्वहरूको वृद्धि प्राप्त गर्दै

कम्पोस्ट चियामा नाइट्रोजन, फस्फोरस र पोटासियम जस्ता आवश्यक पोषक तत्वहरू हुन्छन्। त्यसकारण, जब यो बगैंचा वा बिरुवा माटोमा प्रयोग गरिन्छ, यसले बोटको वृद्धि र विकासमा सकारात्मक प्रभाव पार्छ। कम्पोष्ट चियाका कारण बिरुवामा समयमै फलफूल आउन थाल्छ ।

माटोले फाइदा पाउँछ

कम्पोस्ट चियामा ब्याक्टेरिया, फङ्गस र प्रोटोजोआ जस्ता फाइदाजनक सूक्ष्मजीवहरू हुन्छन्। यी सूक्ष्मजीवहरूले माइक्रोबियल गतिविधिलाई बढावा दिन्छ। तिनीहरूले जैविक पदार्थ तोडेर माटोलाई अझ स्वस्थ बनाउँछन्। यति मात्र होइन, कम्पोष्ट चियाको प्रयोगले बिरुवामा लाग्ने रोगको जोखिम कम गर्छ ।

बिरुवाको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढ्छ

कम्पोस्ट चियामा सूक्ष्मजीवहरू हुन्छन्, जसले बोटको प्रतिरक्षा प्रणालीलाई पनि फाइदा पुर्‍याउँछ। त्यसकारण, यदि तपाइँ कम्पोस्ट चिया प्रयोग गर्नुहुन्छ भने, यसले बिरुवाहरूलाई केही कीटहरू र रोगहरूको प्रतिरोधी बनाउँछ।

पानी अवधारण बढ्छ

बगैंचामा कम्पोष्ट चिया प्रयोग गर्नुको एउटा फाइदा यो हो कि यसले माटोको पानी धारण गर्ने क्षमतालाई सुधार गर्न सक्छ। यसले पानीको बहाव कम गर्न मद्दत गर्छ र बिरुवाले यसबाट धेरै फाइदा पाउँछ।

कम्पोस्ट चिया कसरी बनाउने

कम्पोस्ट चिया बनाउन, तपाईंलाई राम्रो गुणस्तरको कम्पोस्ट, पानी र गुड़ चाहिन्छ। यसका लागि पहिले एउटा बाल्टिन वा ठूलो कन्टेनरमा पानी भर्नुहोस्। अब पानीमा मलले भरिएको झोला वा म्यास कन्टेनर राख्नुहोस्।

यसले पानीलाई कम्पोस्टबाट पोषक तत्व र लाभकारी सूक्ष्मजीवहरू अवशोषित गर्न अनुमति दिन्छ। अब तपाइँ प्रति गैलन १-२ चम्मच गुड़ थप्नुहोस्। साथै, तपाईंले एयर पम्प जस्तै वातन प्रणाली प्रयोग गर्नुपर्छ।

कम्पोस्ट चिया तयार हुन २४ देखि ४८ घण्टा लाग्छ। मिश्रणलाई बेलाबेलामा हलचल गरिरहनुहोस्। अब तपाइँ कम्पोस्ट झोला वा कन्टेनर हटाउनुहोस् । अब कम्पोस्ट चिया तयार भयो । तपाई अब यो चियालाई बोट बिरुवाहरुमा प्रयोग गर्न सक्नु हुनेछ ।