काठमाडौँ – महाशिवरात्रि हिन्दूहरूको धार्मिक पर्व हाे, जुन हिन्दू धर्मका प्रमुख देवता महादेव अर्थात् भगवान शिवको जन्मोत्सवको रूपमा मनाइन्छ। फाल्गुन महिनाको कृष्ण पक्षको चतुर्दशीमा महाशिवरात्रि पर्व मनाइन्छ।

यस दिन शिवभक्तहरू र शिवमा आस्था राख्ने मानिसहरू उपवास बस्छन् र विशेष गरी भगवान शिवको पूजा गर्छन्। महाशिवरात्रिको सन्दर्भमा भगवान शिवसँग सम्बन्धित केही मान्यताहरू धेरै प्रचलित छन्। यो विशेष दिनमा मध्यरातमा भगवान शंकरले ब्रह्माको रुद्र रूपमा अवतार लिएको विश्वास गरिन्छ।

यस दिन भगवान शिवले ताण्डव गरे र आफ्नो तेस्रो आँखा खोलेर यस आँखाको ज्वालाले ब्रह्माण्डलाई नष्ट गरेको विश्वास पनि छ। यसबाहेक, धेरै ठाउँमा यो दिन भगवान शिवको विवाहसँग पनि सम्बन्धित छ र यो विश्वास गरिन्छ कि भगवान शिव र माता पार्वतीको विवाह यस पवित्र दिनमा भएको थियो।

शिवरात्री हरेक महिनामा पर्ने भए पनि फाल्गुन महिनाको कृष्ण चतुर्दशीमा पर्ने यो शिवरात्रीको धेरै महत्व छ, त्यसैले यसलाई महाशिवरात्रि भनिन्छ। वास्तवमा महाशिवरात्रि भगवान भोलेनाथको पूजाको पर्व हो, जब धार्मिक व्यक्तिहरूले विधिपूर्वक महादेवको पूजा गर्छन् र उनबाट आशीर्वाद प्राप्त गर्छन्। यस दिन शिव मन्दिरहरूमा ठूलो संख्यामा भक्तजनहरू भेला हुन्छन्, जसले शिवको दर्शन र पूजा गर्न पाउँदा आफूलाई भाग्यशाली ठान्छन्।

यी पवित्र चीजहरूले भगवान शिवलाई अभिषेक गर्नुहोस्

महाशिवरात्रिको दिन शिवको पूजा गरिन्छ र विभिन्न पवित्र वस्तुहरूले अभिषेक गरिन्छ र बिल्वपत्र, धतुरा, अबीर, गुलाल, बेर, उम्बी आदि चढाइन्छ। भगवान शिवलाई भांग धेरै मन पर्छ, त्यसैले धेरै मानिसहरूले उहाँलाई भांग पनि चढाउँछन्।

दिनभरि उपवास र प्रार्थना गरेपछि, साँझमा फलफूल खाइन्छ। महाशिवरात्रिलाई भगवान शिवको पूजा गर्ने सबैभन्दा ठूलो दिन मानिन्छ। यस दिन भोलेनाथ प्रसन्न भएमा तपाईंको सबै काम सफल हुन्छ र सुख-समृद्धि आउँछ भन्ने भनाइ छ।

भोले भक्तहरूले शिवरात्रिको दिन भगवान शिवको धेरै तरिकाले पूजा गर्छन्। भगवान शिवलाई प्रसन्न पार्न, भक्तजनहरू शिव मन्दिरहरूमा भीड लगाउँछन् र भगवान शिवलाई बेलपत्र र जल चढाउँछन् र उनको स्तुतिगान गाउँछन्।

६० वर्षपछि महाशिवरात्रि एउटा दुर्लभ संयोग हुन गइरहेको छ

प्रत्येक वर्ष यो पर्व फाल्गुन महिनाको कृष्ण पक्षको चतुर्दशी तिथिमा मनाइन्छ। हिन्दू क्यालेन्डर अनुसार यस वर्ष महाशिवरात्रि फागुन १४ गते बुधबार मनाइनेछ। याे महाशिवरात्रिको दिन एउटा दुर्लभ संयोग हुन गइरहेको छ। यस दिन कुम्भ राशिमा तीन ग्रहको युति हुनेछ।

वास्तवमा, यस दिन सूर्य, बुध र शनि कुम्भ राशिमा सँगै हुनेछन्। सन् १९६५ मा महाशिवरात्रिको दिन पनि यस्तै संयोग भएको थियो। यसका साथै ६० वर्षअघि महाशिवरात्रिको दिन चन्द्रमा मकर राशिमा थियो, यसपटक पनि चन्द्रमा मकर राशिमा नै रहनेछ। यो दुर्लभ संयोगमा महाशिवरात्रिको आगमनलाई धेरै विशेष मानिएको छ।

महाशिवरात्रिमा यसरी भोलेनाथको आशीर्वाद प्राप्त गर्न सक्नुहुन्छ

यस दिन ज्योतिषीय उपाय गर्नाले तपाईंको सबै समस्याहरू समाप्त हुन सक्ने शास्त्रहरूमा भनिएको छ। महाशिवरात्रिको दिन महादेव र पार्वतीको पूजा शुभ मुहूर्तमा मात्र गर्नुपर्छ, तब मात्र फल प्राप्त हुन्छ।

यस दिनको हरेक क्षण धेरै शुभ छ। यस दिन व्रत बस्नाले अविवाहित युवतीहरूले आफ्नो मनले चाहेको पति पाउँछन् र विवाहित महिलाहरू विधवात्वबाट मुक्त हुन्छन्।

महाशिवरात्रिमा शिवलिंगको पूजा गर्नाले कुण्डलीका नौ ग्रह दोषहरू शान्त हुन्छन्, विशेष गरी चन्द्रमाबाट हुने मानसिक अशान्ति, आमाको सुख र स्वास्थ्यमा गिरावट, साथीभाइसँगको सम्बन्ध, घर-वाहनको आराममा ढिलाइ, हृदय रोग, आँखाको विकार, छाला-कुष्ठरोग, चिसो-खोकी, दम, खोकी-निमोनिया सम्बन्धी रोगहरू निको हुन्छन् र समाजमा सम्मान बढ्छ।

शिवलिंगमा बेलपत्र चढाउनाले व्यापारमा वृद्धि हुन्छ र सामाजिक प्रतिष्ठा बढ्छ। गाँजा चढाउनाले घरबाट अशान्ति, भूतप्रेतको त्रास र चिन्ता हट्छ। मन्दरको फूलले आँखा र मुटुको रोगलाई टाढा राख्छ।

शिवलिंगमा धतुराको फूल र फल चढाउनाले लागूपदार्थ र विषालु जीवहरूको खतरा हट्छ। शमी पात चढाउनाले शनिको साडेसती, मारकेश र अशुभ ग्रहहरूको गोचरबाट कुनै हानि हुँदैन। त्यसैले श्री महाशिवरात्रिको हरेक क्षणको सदुपयोग गर्नुहोस् र शिवको कृपाले तीनै प्रकारका समस्याबाट मुक्ति पाउनुहोस्।

यसरी गर्नुहोस् भगवान शिवको पूजा

महाशिवरात्रि पूजा विधि: शिव पुराण अनुसार, भक्तले बिहान उठेर स्नान गर्नुपर्छ, साँझ आफ्नो नित्यकर्म समाप्त गर्नुपर्छ, निधारमा खरानी तिलक लगाउनुपर्छ, घाँटीमा रुद्राक्षको माला लगाउनुपर्छ, शिव मन्दिरमा गएर शिवलिंगको पूजा गर्नुपर्छ र शिवलाई अभिवादन गर्नुपर्छ। यसपछि, भक्तिपूर्वक व्रत बस्ने संकल्प गर्नुपर्छ।

बेसारको तिलक: शिवरात्रिमा, भक्तहरूले मन्दिरमा भगवान शिवलाई बेसारको तिलक लगाउँछन्। जे भए पनि, बेसार लगभग हरेक धार्मिक कार्यमा प्रयोग गरिन्छ। तर भगवान शिवलाई बेसार चढाइँदैन। यसको कारण यो हो कि बेसार एक स्त्रीलिंगी सौन्दर्य सामग्री हो र शास्त्र अनुसार शिवलिंग पुरुषत्वको प्रतीक हो।

रातो फूल: तपाईंले याद गर्नुभएको होला कि शिवरात्रीमा मन्दिर बाहिर धेरै फूलहरू बेचिन्छन्। तर के तपाईंले याद गर्नुभएको छ कि यी फूलहरूमा रातो फूल हुँदैन। प्रायः सयपत्री फूल देखिन्छ। यो किनभने भगवान शिवलाई रातो फूल चढाइँदैन। भनिन्छ कि सेतो फूल चढाउनाले भगवान शिव चाँडै प्रसन्न हुन्छन्।

सिन्दूर वा कुमकुम: महिलाहरूले आफ्ना पतिको दीर्घायुको लागि सिन्दूर वा कुमकुम लगाउँछन्। भनिन्छ कि भगवान शिवलाई विघ्नहर्ता भनेर चिनिन्छ, त्यसैले शिवलिंगमा सिन्दूर वा कुंकू चढाउनु हुँदैन। यसको सट्टा तपाईं चन्दन प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।

तामाको लोटा: यस पटक जब तपाईं भगवान शिवलाई जल चढाउन जानुहुन्छ, स्टील वा फलामको भाँडो होइन, तामा वा पित्तलको भाँडो मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।

शंख बजाउनु शुभ हुन्छ: हिन्दू धर्ममा शंखलाई धेरै पवित्र मानिन्छ। प्रत्येक पूजामा यसलाई बजाउनु र यसबाट मानिसहरूलाई पानी चढाउनु धेरै शुभ मानिन्छ। तर भनिन्छ कि शंख प्रयोग गरेर शिवलिंगमा पानी चढाउनु हुँदैन। यसो गर्नु निषेधित मानिन्छ।