काठमाडौँ। अजिनोमोटो खानेकुराको स्वाद बढाउन प्रयोग गरिने एक प्रकारको रसायन हो। यो विशेष गरी चाउमिन, म:म:, सुप, फ्राइड राइस लगायत फास्टफुडमा व्यापक प्रयोग हुन्छ। स्वादमा “उमामी” (पाँचौं स्वाद) थप्ने यसको गुणले खाना स्वादिलो बनाउँछ। तर यसको अत्यधिक प्रयोग स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुनसक्छ।

थोरै मात्रामा अजिनोमोटो प्रयोग गर्दा केही व्यक्तिमा कुनै नकारात्मक असर नदेखिन सक्छ। केही वैज्ञानिक अनुसन्धानहरूले यो सुरक्षित रहेको उल्लेख गरेका छन्। तर, धेरै मात्रामा वा बारम्बार सेवन गर्दा शरीरमा विभिन्न समस्या देखिन सक्छ।

थोरै मात्रामा फाइदा के के छन्?
-स्वादमा वृद्धि: अजिनोमोटोले “उमामी” भनिने स्वाद दिन्छ, जसले खाना अझ स्वादिलो र आकर्षक बनाउँछ।
-कम नुन प्रयोग गर्न सकिने: केही अनुसन्धानले देखाउँछ कि अजिनोमोटो प्रयोग गर्दा नुनको मात्रा घटाउन सकिन्छ, जुन उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिका लागि उपयोगी हुनसक्छ — तर यो वैज्ञानिक रूपमा अझ स्पष्ट प्रमाणित भएको छैन।

धेरै मात्रामा प्रयोगको हानिकारक असरहरू
१. चाइनिज रेष्टुरेन्ट सिन्ड्रोम
अजिनोमोटोले अत्यधिक खाएपछि केही व्यक्तिहरूमा टाउको दुख्ने, छाती भारी लाग्ने, अनुहार रातो हुने, घाँटी सुख्खा हुने, वान्ता वा अपच जस्ता लक्षण देखिन सक्छन्।

२. मस्तिष्कमा असर
अजिनोमोटोले न्युरो–ट्रान्समिटरमा असर गर्न सक्छ, जसले दीर्घकालीन रूपमा मस्तिष्कको स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्न सक्ने सम्भावना हुन्छ।

३. एलर्जी र प्रतिक्रिया
केही व्यक्तिहरूमा अजिनोमोटो प्रति संवेदनशीलता हुन्छ, जसले गर्दा एलर्जी, चिसो लागेजस्तो, श्वास फेर्न गारो, वा वान्ता हुने लक्षण देखिन सक्छ।

४. बालबालिका र गर्भवती महिलामा असर
अजिनोमोटोको अत्यधिक प्रयोगले बालबालिका र गर्भवती महिलाको स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्छ। विशेष गरी बच्चाको मस्तिष्क विकासमा असर गर्न सक्ने आशंका गरिएको छ।