काठमाडौँ – सबैभन्दा सजिलो र छिटो ब्रेकफास्टको परिकार। बटर टोस्ट होस् वा जाम ब्रेड, यो धेरैजसो घरपरिवारको दिनचर्याको हिस्सा बनेको छ। तर के तपाईंले कहिल्यै सोच्नुभएको छ कि हरेक दिन रोटी खानु तपाईंको शरीरको लागि कति राम्रो हुन्छ ?

हरेक दिन रोटी खाने बानी तपाईंको स्वास्थ्यको लागि हानिकारक हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। नियमित रूपमा रोटी खाँदा दुर्लभ विकारको जोखिम बढ्ने एक मेडिकल रिपोर्टले खुलासा गरेको छ। यो प्रायः तब पहिचान हुन्छ जब कुनै व्यक्तिले आफूले रक्सी सेवन नगरेको दाबी गर्छ, तर चिकित्सा परीक्षणले उसको रगतमा रक्सीको अंश देखाउँछ।

यस्तो अवस्थामा, जब डाक्टरले गहिरो अनुसन्धान गर्छन्, यो सिन्ड्रोम प्रकाशमा आउँछ। त्यसैले यदि तपाईंले बिना कारण बारम्बार नशाको लक्षणहरू अनुभव गर्नुभयो भने, यसलाई हल्का रूपमा नलिनुहोस् । यो सम्भव छ कि तपाईंको पेट आफैंमा ‘माइक्रो-ब्रुअरी’ बनेको छ ! त्यसैले यदि तपाईं पनि आफ्नो दिन रोटीबाट सुरु गर्नुहुन्छ भने, अब सोच्ने समय हो।

हरेक दिन रोटी खाने बानी किन खतरनाक छ ?
रोटीमा पाइने रिफाइन्ड कार्बोहाइड्रेट र प्रिजर्भेटिभ्सले शरीरको मेटाबोलिज्मलाई बिस्तारै बिगार्छ। नियमित रूपमा रोटी खाँदा रगतमा चिनीको मात्रा बढ्न सक्छ र शरीरमा सुन्निने जस्ता समस्या पनि हुन सक्छ।

डाक्टरले चेतावनी दिएको त्यो दुर्लभ रोग के हो ?
के तपाईंलाई थाहा छ, केही मानिसहरूको शरीरमा रक्सी नपिईकन पनि रक्सी उत्पादन हुन थाल्छ? यो सुन्दा अनौठो लाग्न सक्छ, तर यो अटो-ब्रुअरी सिन्ड्रोम (ABS) वा पेट किण्वन सिन्ड्रोम भनिने अत्यन्तै दुर्लभ चिकित्सा अवस्था हो।

यस अवस्थामा, व्यक्तिको पेट वा आन्द्रामा पाइने केही प्रकारका खमीर (फंगस) ले शरीरमा लिइएका कार्बोहाइड्रेटहरू – जस्तै रोटी, भात वा मिठाईहरू – लाई किण्वन गर्छ र यसलाई अल्कोहलमा परिणत गर्छ।

फलस्वरूप, रक्सी नपिईकन पनि व्यक्तिले नशाको लक्षणहरू अनुभव गर्न सक्छ, जस्तै चक्कर लाग्ने, थकान, हल्का टाउको दुख्ने, वा भ्रम। यदि यो समस्यालाई समयमै पहिचान गरिएन भने, यो बिस्तारै गम्भीर स्वास्थ्य समस्या बन्न सक्छ।

रोटीमा किन लुकेको स्वास्थ्य जोखिम हुन्छ ?
रोटी बनाउन प्रयोग हुने रिफाइन्ड पीठो, प्रिजर्भेटिभ्स र उच्च सोडियम सामग्रीले पाचनलाई कमजोर बनाउने मात्र होइन आन्द्राको स्वास्थ्यलाई पनि बिगार्छ। रोटीमा पोषणको कमी हुन्छ, जसले गर्दा शरीरलाई आवश्यक पोषण मिल्दैन।

विशेष गरी कसले रोटी खानु हुँदैन ?
मधुमेह, रक्तचाप वा थाइराइडबाट पीडित व्यक्तिहरूले विशेष गरी रोटी खानबाट जोगिनु पर्छ। त्यस्ता व्यक्तिहरूको लागि, यो ‘ढिलो विष’ जस्तै काम गर्न सक्छ जुन बिस्तारै काम गर्छ।

रोटीको स्वस्थ विकल्प के हुन सक्छ ?
दैनिक रोटीको सट्टा, तपाईं मल्टिग्रेन रोटी, ओट्स उपमा, क्विनोआ, बेसन चिला वा घरमै बनाइएको फलफूल स्मूदी जस्ता विकल्पहरू छनौट गर्न सक्नुहुन्छ। यी पौष्टिक मात्र छैनन्, पचाउन पनि सजिलो छन् र शरीरलाई दिनभर ऊर्जावान राख्छन्।