काठमाडौँ – तपाईंले बाल्यकालदेखि नै यो सुन्नुभएको होला, “जति धेरै पानी पिउनुहुन्छ, त्यति नै राम्रो ” बिहान खाली पेटमा पानी पिउने, हरेक घण्टामा एक घुट्को पानी पिउने, यी सबै अब स्वस्थ जीवनशैलीको हिस्सा बनिसकेका छन्।

तर यदि हामीले तपाईंलाई भन्यौं कि एउटा यस्तो रोग छ जसमा यो अमृत जस्तो पानी विषमा परिणत हुन्छ? कतिपय अवस्थामा, धेरै पानी पिउनाले शरीरको सन्तुलन बिग्रन सक्छ र घातक पनि साबित हुन सक्छ। यो कुन रोग हो जान्नुहोस्…

हामी तपाईंलाई बताउँछौं, धेरैजसो मानिसहरूलाई थाहा छैन कि यो रोगको कारणले गर्दा तपाईंले धेरै पानी पिउनु हुँदैन। अब तपाईं सोच्दै हुनुहुन्छ होला कि डाक्टरहरूले हरेक रोगको लागि अधिकतम मात्रामा पानी पिउन सिफारिस गर्छन्, त्यसो भए त्यो कुन रोग हो जसमा पानी विषाक्त हुन सक्छ ।

यो कुन रोग हो ?

यो अवस्थालाई हाइपोनेट्रेमिया भनिन्छ, जसमा शरीरमा सोडियमको स्तर असामान्य रूपमा कम हुन्छ। सोडियम शरीरको तरल पदार्थ सन्तुलन र मांसपेशीको कार्यको लागि आवश्यक छ।

आवश्यकताभन्दा बढी पानी पिउँदा शरीरमा पानीको मात्रा बढ्छ, तर सोडियम पातलो र कम हुन्छ। यसले कोषहरू सुन्निन सक्छ, विशेष गरी मस्तिष्कका कोषहरू, जुन खतरनाक हुन सक्छ।

हाइपोनेट्रेमियाका लक्षणहरू के के हुन् ?
निरन्तर थकानको अनुभूति
वाकवाकी लाग्ने वा बान्ता हुने
टाउको दुख्ने वा चक्कर लाग्ने
मांसपेशी दुखाइ
अत्यधिक पसिना आउनु र कमजोरी हुनु
गम्भीर अवस्थामा, बेहोस वा कोमामा

के गर्नुपर्छ ?
तिर्खा अनुसार पानी पिउनुहोस्, जबरजस्ती होइन।
एकैचोटि धेरै पानी नपिउनुहोस्, बरु दिनभरि अलि-अलि गर्दै पिउनुहोस्।
यदि तपाईं खेलकुद खेल्नुहुन्छ भने, तपाईं ओआरएस, कागती पानी, नरिवल पानी लिन सक्नुहुन्छ।
मिर्गौला वा मुटुका बिरामीहरूले डाक्टरको सल्लाह अनुसार मात्र पानी पिउनुपर्छ।

पानी जीवन भएतापनि, कतिपय अवस्थामा यो घातक पनि हुन सक्छ। हामीले आफ्नो स्वास्थ्य र शारीरिक आवश्यकताहरू बुझ्नु महत्त्वपूर्ण छ। “धेरै पानी राम्रो” भन्ने कुरालाई आँखा चिम्लेर पछ्याउनुको सट्टा बुद्धिमानीपूर्वक काम गर्नुहोस्।

किनभने लापरवाहीको कारणले गर्दा हामी प्रायः आफ्नो स्वास्थ्यमा ध्यान दिँदैनौं, यसो गर्नु तपाईं र तपाईंको परिवारको लागि जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।